Veel mensen met eczeem maken gebruik van hormoonzalven (corticosteroïden) om ontstekingen te onderdrukken. Hoewel deze middelen effectief zijn, kan de huid er bij langdurig gebruik afhankelijk van worden. Het plotseling stoppen, ook wel “cold turkey” genoemd, kan leiden tot een heftige reactie van het lichaam die verder gaat dan alleen het terugkeren van het eczeem.
Waarom de huid ‘ontploft’: De wetenschappelijke onderbouwing
Wanneer je plotseling stopt met hormoonzalf, reageert je lichaam op fysiologisch niveau. Dit fenomeen staat bekend als Topical Steroid Withdrawal (TSW). Om te begrijpen waarom dit gebeurt, moeten we kijken naar de processen onder de oppervlakte.
1. Vasodilatatie (Het openzetten van de vaten)
Hormoonzalf dwingt bloedvaten om nauwer te worden. Bij langdurig gebruik raakt de natuurlijke regulatie van de bloedvaten verstoord. Zodra de zalf wegvalt, treedt er een extreem tegenovergesteld effect op: stikstofmonoxide (een stof die vaten verwijdt) hoopt zich op in de bloedvatwanden.
Dit zorgt ervoor dat de bloedvaten zich maximaal openzetten, wat de typische vuurrode kleur en de intense hitte van de huid verklaart.
2. De Cytokine-storm
Corticosteroïden werken door het immuunsysteem lokaal te onderdrukken en de productie van ontstekingsstoffen, genaamd cytokinen, te remmen. Wanneer de onderdrukking plotseling stopt, ontstaat er vaak een “rebound-effect” waarbij het immuunsysteem overgeactiveerd raakt. Dit veroorzaakt vaak oedeem (zwelling) en het lekken van wondvocht (oozing), omdat de vaatwanden door de plotselinge ontsteking doorlaatbaar worden.
3. Aantasting van de huidbarrière
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat langdurig gebruik van sterke hormoonzalven de productie van lipiden (vetten) en filaggrine (een cruciaal eiwit voor de huidstructuur) kan remmen. Dit leidt tot:
- Atrofie: Het dunner worden van de huidlagen.
- Verhoogd vochtverlies: De huid verliest zijn vermogen om water vast te houden, wat de extreme droogheid en schilfering bij het stoppen verklaart.
Symptomen van TSW herkenen
Het verschil tussen een normale eczeem-opvlamming en TSW is vaak de intensiteit en de verspreiding. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Burning Skin: Een branderig, vurig gevoel dat dieper zit dan gewone jeuk.
- Red Skin Syndrome (RSS): Intense roodheid die zich uitbreidt naar plekken waar voorheen geen eczeem zat.
- Insomnia: Ernstige slapeloosheid door de constante verstoring van het zenuwstelsel in de huid.
Het belang van een afbouwschema
Omdat de huid en de bijnieren tijd nodig hebben om hun natuurlijke balans te herstellen, is een gecontroleerd afbouwschema essentieel. Door de frequentie of de sterkte van de zalf stapsgewijs te verminderen, krijgt de huidbarrière de kans om weer aan te sterken zonder in een shocktoestand te raken.
Zonder hormoonzalf hadden wij niet in alle rust op onderzoek kunnen gaan naar antwoorden en wat ons blijvend helpt, lees meer hierover in het artikel over onze start met hormoonzalf.
Disclaimer: De informatie op EczeemSamen is gebaseerd op persoonlijke ervaringen en algemene informatie. Ik ben geen arts en de inhoud is geen medisch advies. Sommige links op deze website zijn affiliate links.