Het was destijds vaste prik rond 03:00 uur ’s nachts. In het pikkedonker hoorde ik het bekende, ritselende geluid door de babyfoon. Het geluid van nageltjes op een droge, vurige huid. Mijn hart kromp telkens ineen. Snel liep ik naar haar kamer om haar handjes vast te houden, zachtjes te aaien en te sussen. Weer een nacht onderbroken. Weer een ochtend die we doodmoe begonnen.
Als je zelf geen eczeem hebt (of een kind met eczeem), is het lastig voor te stellen hoe groot de impact op je nachtrust is. Eczeem stopt namelijk niet als de zon ondergaat. Sterker nog: ’s nachts begon bij ons vaak de echte strijd pas.
Inmiddels hebben we deze tropenjaren achter ons gelaten en is de rust in bed teruggekeerd. Maar ik weet nog als de dag van gisteren hoe slopend het was. In dit artikel neem ik je mee in de biologie achter die slapeloze nachten én deel ik de praktische tips die ons gezin destijds hielpen om tóch aan onze uren te komen.
Waarom wordt de jeuk ’s nachts altijd erger?
Het is geen inbeelding: eczeem vlamt ’s nachts écht op. Dit heeft een biologische oorzaak. Gedurende de avond en nacht daalt de aanmaak van het hormoon cortisol in ons lichaam. Cortisol werkt van nature ontstekingsremmend. Wanneer de spiegel van dit hormoon daalt, krijgen ontstekingen en jeuk vrij spel.
Daarnaast stijgt de lichaamstemperatuur zodra je onder de wol kruipt. Warmte zorgt ervoor dat de bloedvaten verwijden, wat de jeukprikkel enorm versterkt. Tel daar het gebrek aan afleiding bij op (overdag ben je bezig, ’s nachts lig je stil met je gedachten), en de beruchte jeuk-krab-cirkel is compleet.
De vicieuze cirkel van slaaptekort
Slaaptekort doet wat met een mens, en zéker met een kind. Een vermoeid kind had overdag minder veerkracht, raakte sneller gefrustreerd en ging daardoor nóg meer krabben. Bovendien heeft het lichaam slaap keihard nodig om de huidbarrière te herstellen.
Toen wij merkten dat we als gezin langzaam richting de afgrond van chronische vermoeidheid gleden, hebben we het roer omgegooid. We zijn gaan experimenteren met een vast ‘nachtprotocol’.
Onze 5 gouden tips van toen voor een rustigere nacht
Hoewel geen enkele nacht vlekkeloos verliep, waren dit de aanpassingen die ons destijds de broodnodige rust teruggaven:
1. Koelen, koelen, koelen
Warmte was onze grootste vijand in de nacht. Wij hielden de slaapkamer heel koel (rond de 16 à 17 graden). Daarnaast legden we standaard een coldpack (een herbruikbaar koelkompres uit de koelkast, gewikkeld in een zachte hydrofieldoek) klaar naast het bed. Als de jeuk toesloeg, koelden we de huid in plaats van te krabben. Dit verdoofde de jeukprikkel direct.
2. Het juiste materiaal in bed
Synthetische stoffen broeiden en verergerden de jeuk. Wij vervingen al het beddengoed en de pyjama’s door 100% biologisch katoen of bamboe. Bamboe werkt van nature verkoelend en voelde heerlijk zacht aan op een opengekrapte huid. Ook gebruikten we speciale krabpakjes met dichte wantjes voor de ergste nachten, deze kregen wij vergoed toen Jette onder controle stond bij het ziekenhuis voor haar eczeem.
3. Smeren direct na het douchen (de ‘soak and smear’-methode)
Waar veel mensen adviseren om niet vlak voor het slapengaan te smeren vanwege de warmte, werkte voor ons juist het tegenovergestelde perfect. Wij smeerden haar huid juist direct na het douchen en net voor het slapengaan in. Omdat de huid door het douchen nog warm en licht vochtig was, nam deze de vettige zalf veel beter op. Zij vind dit nog steeds heerlijk rustgevend en het helpt de huid te hydrateren voor de nacht, dit is één van de belangrijkste dingen die wij dagelijks nog in het ritme houden.
4. Afleiding bij het inslapen
Inslapen was vaak het moeilijkste moment, omdat de focus dan volledig naar de jeuk ging. Wij lezen altijd voor het slapengaan, het is rustgevend, en daarbij als bonus ook reuzegoed voor de taalontwikkeling! Dit leidde de hersenen net genoeg af van de jeukprikkel om in slaap te kunnen vallen.
5. Teamwork (en acceptatie)
Als een nacht echt zwaar was, wisselden mijn partner en ik elkaar af. De een pakte de eerste helft van de nacht, de ander de tweede helft. Zo kreeg ieder van ons in elk geval een paar uur ononderbroken slaap. Het accepteren dat sommige nachten nou eenmaal mislukten, haalde bij ons bovendien een hoop stress van de ketel.
Er is licht aan het einde van de tunnel
Als jij vannacht weer om 03:00 uur met je handen in het haar zit naast het bed van je kind: weet dat je niet alleen bent. De strijd tegen de nachtelijke jeuk is loodzwaar.
Toen wij er middenin zaten, kon ik me soms niet voorstellen dat er ooit weer een nacht zou komen waarin we dóór konden slapen. Maar het is echt waar: er komt een moment dat de rust terugkeert. Probeer tot die tijd met kleine, praktische aanpassingen de scherpe randjes er vanaf te halen.
Houd vol, zorg goed voor jezelf en onthoud dat deze fase voorbijgaat.
Herken je deze slopende nachten, of heb jij een gouden tip die jou nu door de nacht helpt? Deel het in de reacties onder dit bericht!
Het is 03:00 uur ’s nachts. In het pikkedonker hoor ik het bekende, ritselende geluid door de babyfoon. Het is het geluid van nageltjes op een droge, vurige huid. Mijn hart krimpt ineen. Snel loop ik naar haar kamer om haar handjes vast te houden, zachtjes te aaien en te sussen. Weer een nacht onderbroken. Weer een ochtend die we doodmoe zullen beginnen.
Als je zelf geen eczeem hebt (of een kind met eczeem), is het lastig voor te stellen hoe groot de impact op je nachtrust is. Eczeem stopt namelijk niet als de zon ondergaat. Sterker nog: ’s nachts begint de echte strijd pas.
In dit artikel neem ik je mee in de biologie achter die slapeloze nachten én deel ik de praktische tips die ons gezin helpen om tóch aan onze uren te komen.
Waarom wordt de jeuk ’s nachts altijd erger?
Het is geen inbeelding: eczeem vlamt ’s nachts écht op. Dit heeft een biologische oorzaak. Gedurende de avond en nacht daalt de aanmaak van het hormoon cortisol in ons lichaam. Cortisol werkt van nature ontstekingsremmend. Wanneer de spiegel van dit hormoon daalt, krijgen ontstekingen en jeuk vrij spel.
Daarnaast stijgt de lichaamstemperatuur zodra je onder de wol kruipt. Warmte zorgt ervoor dat de bloedvaten verwijden, wat de jeukprikkel enorm versterkt. Tel daar het gebrek aan afleiding bij op (overdag ben je bezig, ’s nachts lig je stil met je gedachten), en de beruchte jeuk-krab-cirkel is compleet.
De vicieuze cirkel van slaaptekort
Slaaptekort doet wat met een mens, en zéker met een kind. Een vermoeid kind heeft overdag minder veerkracht, raakt sneller gefrustreerd en gaat daardoor nóg meer krabben. Bovendien heeft het lichaam slaap keihard nodig om de huidbarrière te herstellen. Kortom: te weinig slaap zorgt voor meer eczeem, en meer eczeem zorgt voor minder slaap.
Toen wij merkten dat we als gezin langzaam richting de afgrond van chronische vermoeidheid gleden, hebben we het roer omgegooid. We zijn gaan experimenteren met een vast ‘nachtprotocol’.
Onze 5 gouden tips voor een rustigere nacht
Hoewel we nog steeds weleens mindere nachten hebben, hebben deze aanpassingen ons de rust teruggegeven:
1. Koelen, koelen, koelen
Warmte is de grootste vijand in de nacht. Wij houden de slaapkamer heel koel (rond de 16 à 17 graden). Daarnaast leggen we standaard een coldpack (een herbruikbaar koelkompres uit de koelkast, gewikkeld in een zachte hydrofieldoek) klaar naast het bed. Als de jeuk toeslaat, koelen we de huid in plaats van te krabben. Dit verdooft de jeukprikkel direct.
Thera pearl hot-en coldpack
Waarom wij hem fijn vinden
✅ Herbruikbaar en eenvoudig in gebruik
✅Blijft soepel, ook als hij gekoeld is
✅ Geeft directe verkoeling bij hevige jeuk
✅ Handig voor gebruik in de nacht
2. Het juiste materiaal in bed
Synthetische stoffen broeien en verergeren de jeuk. Wij hebben al het beddengoed en de pyjama’s vervangen door 100% biologisch katoen of bamboe. Bamboe werkt van nature verkoelend en voelt heerlijk zacht aan op een opengekrapte huid. Ook gebruiken we speciale krabpakjes met dichte wantjes voor de ergste nachten.
3. De ’30-minuten-regel’ voor het slapengaan
Smeren vlak voor het slapengaan is bij ons een no-go. Vettere zalven sluiten de huid direct af, waardoor de warmte niet weg kan als je kind net in bed ligt. Wij smeren de huid minstens een half uur tot drie kwartier vóór het slapengaan in, zodat de zalf goed kan intrekken.
4. Afleiding bij het inslapen
Inslapen is vaak het moeilijkste moment, omdat de focus dan volledig naar de jeuk gaat. Wij gebruiken een luisterboek of een rustig muziekje. Dit leidt de hersenen net genoeg af van de jeukprikkel om in slaap te kunnen vallen.
5. Teamwork (en acceptatie)
Als een nacht echt zwaar is, wisselen mijn partner en ik elkaar af. De een pakt de eerste helft van de nacht, de ander de tweede helft. Zo krijgt ieder van ons in elk geval een paar uur ononderbroken slaap. Het accepteren dat sommige nachten nou eenmaal mislukken, haalde bij ons bovendien een hoop stress van de ketel.
Je staat er niet alleen voor
Als jij vannacht weer om 03:00 uur met je handen in het haar zit naast het bed van je kind: weet dat je niet alleen bent. De strijd tegen de nachtelijke jeuk is loodzwaar, maar met kleine, praktische aanpassingen kun je de scherpe randjes er vanaf halen.
Houd vol, zorg goed voor jezelf en onthoud dat er na elke zware nacht ook weer een nieuwe morgen komt.
Wat is jouw ultieme tip om de nacht door te komen tijdens een opvlamming? Laat het achter in de reacties, zodat we elkaar kunnen helpen!
Disclaimer: De informatie op EczeemSamen is gebaseerd op persoonlijke ervaringen en algemene informatie. Ik ben geen arts en de inhoud is geen medisch advies. Sommige links op deze website zijn affiliate links.